Geschiedenis

In 1972 ontmoeten enkele jonge historici, waaronder Emiel Lamberts, Catharina Lis, Alfons Thijs, Els Witte en José Gotovitch elkaar in de Koninklijke Bibliotheek. Ze zitten met eenzelfde ei: veel jonge vorsers blijven te veel onder de vleugels van hun eigen promotor of op het eigen eilandje van de vakgroep, universiteit of taalgebied.

Daarom beleggen deze jonge historici op 28 oktober 1972 een verkennende vergadering. De bedoeling is de persoonlijke contacten en informatie-uitwisseling tussen de seminaries, navorsingscentra en navorsers in de hedendaagse geschiedenis te bevorderen. Hun oproep is een groot succes: op de vergadering zijn meer dan zeventig mensen aanwezig. Het eerste concrete doel dat ze zich stellen is om een overzicht op te stellen van het lopende onderzoek over de nieuwste geschiedenis in België. Dat overzicht verschijnt al in 1973.

Het blijft even stil, maar op 30 maart 1974 wordt een nieuwe bijeenkomst georganiseerd, opnieuw in de Koninklijke Bibliotheek. Nu wordt er gepraat over het oprichten van een vereniging. Uiteindelijk wordt de daad bij het woord gevoegd en ziet de Belgische Vereniging voor Nieuwste Geschiedenis het levenslicht! Maar het is niet wat je noemt een snelle bevalling … Enkele maanden na de vergadering wordt een voorlopig bestuur gekozen, pas eind 1975 worden de statuten goedgekeurd en in 1976 pas wordt het eerste echte bestuur verkozen. Nog twee jaar later, in 1978 verschijnt het eerste Mededelingenblad. Het begin van een traditie.

Na veertig jaar blijft de BVNG trouw aan haar grondbeginselen: het overzicht van het lopend onderzoek wordt elke vijf jaar gepubliceerd en vier keer per jaar verschijnt Contemporanea, de digitale opvolger van het Mededelingenblad sinds 2016. In het vierde nummer van elke jaargang worden traditioneel alle masterscripties die geschreven werden aan de faculteiten Nieuwste Geschiedenis van alle Belgische universiteiten opgenomen. Daarmee stelde de BVNG opnieuw een handig onderzoeksinstrument ter beschikking van alle historici, zowel amateurs als academici.

Net zoals bij haar oprichting, blijft de BVNG vooral een vereniging voor en door jonge historici, ook al blijven – gelukkig maar – heel wat “anciens” ook trouw lid. Het bestuur bestaat vooral uit jonge leden en met Contemporanea wil de BVNG een forum geven aan jonge vorsers om recensies, reviews en andere bijdragen te publiceren. Omwille van die reden wordt het blad soms wel eens het ‘Kabouterblad’ genoemd, een naam die we niet zonder enige trots als geuzennaam dragen!

Bovendien is de BVNG stilaan aan het verworden tot een unicum in het Belgische bestel. Door jonge academici uit de verschillende Belgische universiteiten en wetenschappelijke instellingen te verenigen, overbrugt ze de vandaag de dag dominante communautaire grenzen. Contemporanea is dan ook een tweetalig blad, waarin Franstalige naast Nederlandstalige artikels verschijnen. Hiermee bewijst de BVNG de doelstellingen van haar oprichters nog steeds na te komen: het overstijgen van de eilandjes van de eigen vakgroep, instelling of taalgebied.