De archieven van de Missionarissen van het Heilig Hart
In maart 2023 werd het omvangrijke archief en beeldarchief van de Missionarissen van het Heilig Hart van Jezus (MSC), ook bekend als de Paters van Borgerhout, overgedragen aan KADOC-KU Leuven, waar het geherinventariseerd en herverpakt werd om een goede bewaring voor de toekomst te verzekeren.
Deze relatief jonge missiecongregatie werd in 1854 in Issoudun gesticht door Jules Chevalier (1824-1907), een Franse priester die zich al van bij zijn opleiding sterk had toegelegd op de devotie voor het Heilig Hart van Jezus. Onder druk van de antiklerikale wetten van de Derde Republiek werd de congregatie in 1880 uit Frankrijk verdreven en moesten Chevalier en zijn paters zich noodgedwongen verspreiden over het Europese vasteland. Vanuit het Nederlandse Tilburg werd in 1886 een nieuw huis gesticht in de Terloostraat in Borgerhout, wat het begin betekende van de Belgische MSC-geschiedenis. De paters begonnen met de uitbouw van een sterk onderwijsapostolaat via hun missieseminaries, met als doel jongelui klaar te stomen voor een leven als missionaris. Het duurde dan ook niet lang vooraleer de eerste Belgische missionarissen vertrokken naar Papoea-Nieuw-Guinea.
De Eerste Wereldoorlog betekende een keerpunt. De Belgische paters en broeders, waarvan een groot deel aan het IJzerfront had gestreden, waren getekend uit de oorlog teruggekeerd. Hun oorlogservaringen leidden tot een soort vervreemding van hun Nederlandse medebroeders. Dat resulteerde uiteindelijk in de afsplitsing en stichting van een onafhankelijke Belgische provincie. Die zette het missionair werk voort en stichtte een eigen missie in Belgisch-Congo. Later volgden diverse missieposten in Brazilië, terwijl ze ook actief bleven op Papoea-Nieuw-Guinea.
Het archief van de missionarissen weerspiegelt de rijke geschiedenis van de congregatie en de uiteenlopende activiteiten van de paters en broeders die er deel van uitmaakten. Belangrijke figuren als Edward Van Goethem, Petrus Vertenten, Gustaaf Hulstaert, Alfons Walschap of Raymond Carlé hebben allen hun stempel gedrukt op hun individuele vakgebieden in de kunst, wetenschappen, taalkunde en antropologie. Dat vindt zijn neerslag in de vele honderden brieven, verslagen en documentatiedossiers die werden overgeleverd. De communiteitsarchieven van Asse, Beernem, Borgerhout, Bree, Dinant en Leuven, elk met hun lokale verankeringen en apostolaten, bieden een goede inkijk in de werking en het bestuur van de congregatie op lokaal niveau. De missiearchieven, alsook de persoonsarchieven van de missionarissen, vormen een rijke bron voor de studie van het missionair leven op pastoraal, sociaal, educatief, maar ook medisch en antropologisch vlak.
Een belangrijk onderdeel van het archief is de fotocollectie, die duizenden foto’s, glasplaten, negatieven en dia’s omvat. Daarbij kan een onderscheid gemaakt worden tussen enerzijds de foto’s die het dagelijks leven van de missionarissen in binnen- en buitenland weergeven, en anderzijds de eerder documentaire verzameling uit het redactiearchief van de Annalen van het Heilig Hart, die een grote verscheidenheid aan (missionaire) onderwerpen illustreert.
De inventarissen van het archief en beeldarchief kunnen worden geraadpleegd via https://abs.lias.be/Query/detail.aspx?id=1481058 .
Rejoignez-nous
Consultez les liens ci-dessous