Contemporanea
Jaargang XLI Jaar 2019 Nummer 4

Archieven

Negentiende-eeuws archief van de familie Achille Feigneaux in Liberas/Liberaal Archief

Laurent De Clercq, Liberas/Liberaal Archief

Lambert Eugène Achille (Achille) Feigneaux werd geboren te Brussel in 1822. Hij ging studeren aan de ULB in 1840, werd kandidaat in de natuurwetenschappen in 1844 en kandidaat in de geneeskunde in 1846. In 1849 behaalde hij het diploma van dokter in de geneeskunde en van dokter in de verloskunde. In april 1861 behaalde hij het diploma van dokter in de chirurgie.

Sedert 1847 werkte Achille Feigneaux in de kliniek van het Hospitaal Sint-Jan te Brussel (onder andere als oftalmoloog en in de materniteit). Sinds 1845 was hij armenbezoeker van verschillende Brusselse parochies, en was plaatsvervangend arts voor de dienst der liefdadigheid van de parochie Sint-Catherina en van het Begijnhof te Brussel tijdens de cholera-epidemie van 1866. In 1865 werd Feigneaux in Brussel dokter in het Wezengesticht en in 1866 dokter in de hospices. Datzelfde jaar richtte hij een gezondheids- en ambulancedienst op, die hij leidde tot 1881.

Tijdens de Frans-Duitse oorlog van 1870-1871 werkte Achille Feigneaux als arts van de ambulances. Hij richtte in België een Comité du Pain op (waarvan hij vice-president werd), dat hulp bood aan gewonden en aan slachtoffers van deze oorlog. Daarnaast was Feigneaux ook actief als arts van de Légation de France en van de Burgerwacht van Brussel. Verder was hij lid van heel wat (medische) verenigingen. In 1865 richtte hij het tijdschrift l’Art Médical op.

In 1848 trouwde Achille Feigneaux met Victoire Geets en samen kregen ze een dochter. Hij was de schoonbroer van Emile Deschanel, Frans auteur en politicus. Achille Feigneaux overleed te Brussel in 1891.

Het archief, daterend tussen 1848 en 1904, bevat voornamelijk stukken betreffende de medische carrière van Achille Feigneaux. Zo bevat het stukken over de Fédération Médicale Belge en het Comité du Pain. Een belangrijk dossier betreft het dispuut tussen Achille Feigneaux en Evariste Warlomont. Deze laatste was stichtend directeur van het Institut Vaccinal in 1865 (dat vaccins op dierlijke basis produceerde en distribueerde). Interessant is ook een voordracht betreffende hulp aan gewonden op het slagveld. Hierin is sprake van de Krimoorlog (1853-1856) en van de slag bij Solferino (1859), en de poging van Henri Dunant om een organisatie op te zetten om hulp te kunnen bieden aan oorlogsgewonden. Dit resulteerde uiteindelijk in de oprichting van het Rode Kruis in 1863.

Pagina uit een voordracht betreffende hulp aan gewonden op het slagveld waarin sprake is van de inspanningen van Henri Dunant op dit vlak (zonder datum).

Het archief bevat ook publicaties van Achille Feigneaux. Het zijn vertalingen uit de internationale literatuur, maar ook originele publicaties over medische kwesties, zoals de werking van het hart, de zwangerschap en een studie uit 1885 over coca en cocaïne en de therapeutische waarde hiervan. Een ander opvallend stuk is een publicatie door Hubert Boëns over het mysterie rond Louise Lateau. Deze vrouw was draagster van stigmata, en werd daarom door tal van Belgische en buitenlandse artsen onderzocht. Verder bevat het archief stukken betreffende het overlijden van Achille Feigneaux, Victoire Geets en Emile Deschanel.

Titelpagina van de publicatie van Achille Feigneaux in 1885 over coca en cocaïne .

Het archief is niet zo omvangrijk, maar is zeker interessant als familiearchief en ook van belang voor wie interesse toont in de medische geschiedenis van België. Het geeft vooral een goed beeld van de vele interesses van Achille Feigneaux betreffende de geneeskunde en een inzicht in de denk- en belevingswereld van een arts en zijn familie in de lange negentiende eeuw.
De inventaris van dit archief is beschikbaar op de website van Liberas/Liberaal Archief.

- Laurent De Clercq

Webreferenties

  1. website: https://zoeken.liberas.eu/detail.php?nav_id=0-1&id=4377057&index=0