{"id":2018,"date":"2025-07-07T15:26:24","date_gmt":"2025-07-07T13:26:24","guid":{"rendered":"https:\/\/www.contemporanea.be\/?post_type=article&p=2018"},"modified":"2025-07-07T15:46:47","modified_gmt":"2025-07-07T13:46:47","slug":"florian-babusiaux-lorganisation-stay-behind-en-belgique-1949-1991-complots-terrorisme-et-reseaux-secrets-bruxelles-racine-2023","status":"publish","type":"article","link":"https:\/\/www.contemporanea.be\/nl\/article\/florian-babusiaux-lorganisation-stay-behind-en-belgique-1949-1991-complots-terrorisme-et-reseaux-secrets-bruxelles-racine-2023\/","title":{"rendered":"Florian Babusiaux, L\u2019organisation Stay behind en Belgique (1949-1991) Complots, terrorisme et r\u00e9seaux secrets, Bruxelles, Racine, 2023"},"content":{"rendered":"\n
\n
\n
\n
\n

Binnen welke context vonden, mutatis mutandis<\/em>, de (complot)theorie\u00ebn omtrent \u2018Gladio\u2019 ingang en hoe verhouden die zich tot het concrete functioneren van zogenaamde \u2018Stay-behind\u2019 netwerken? Het boek wil daarmee het midden houden tussen een representatiegeschiedenis en een actieve bijdrage aan het internationale debat omtrent de voornoemde netwerken.<\/p>\n

De inleiding opent dan ook in medias res<\/em> met de overval op de Colruyt van Nijvel op 17 september 1983. Ettelijke bloedige overvallen later liep de trieste balans van \u2018de Bende\u2019 in 1985 op tot zestien doden. Op een ogenblik dat de Koude Oorlog op zijn laatste benen liep, stond de internationale pers enkele jaren later bol van verwijzingen naar \u2018Gladio\u2019. Net als andere geheime \u2018Stay-behind\u2019 netwerken stond de organisatie in Europa naar verluidt overal paraat om een eventuele Sovjet-Russische invasie het hoofd te bieden. De publieke verontwaardiging was onmiddellijk groot en in sommige landen werden parlementaire onderzoekscommissies bij elkaar geroepen. In navolging van Itali\u00eb wordt in Belgi\u00eb al snel het verband\u00a0 gelegd tussen extreemrechtse \u2018Stay-behind\u2019 netwerken en de \u2018Bende van Nijvel\u2019. De auteur begint zijn onderzoek dus met een zorgvuldige analyse van het Belgi\u00eb van de jaren tachtig en analyseert hoe de onthullingen omtrent het bestaan van zogenaamde \u2018Stay-behind\u2019 netwerken gaandeweg een eigen leven begonnen te leiden.<\/p>\n

De vlot geschreven synthese van de Belgische \u2018Anni di piombo\u2019 behandelt onder meer de elkaar schijnbaar afwisselende aanslagen van de CCC en de Bende van Nijvel in 1985 (Hoofdstuk I). Tijdgenoten brachten deze gebeurtenissen meteen in verband met het Italiaanse concept van de \u2018strategie van de spanning\u2019. In Belgi\u00eb luidde de these dat de aanslagen gepleegd werden om het land te destabiliseren en meer middelen te laten vrijmaken voor politie en gerecht.\u00a0 Amada\/PVDA advocaat Jos Van der Velpen had hier trouwens als schoolvoorbeeld kunnen fungeren<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n <\/div>\n <\/div>\n\n

\n
\n \"\"\n
<\/div>\n <\/div>\n\n
\n Florian Babusiaux, L\u2019organisation Stay behind en Belgique (1949-1991) Complots, terrorisme et r\u00e9seaux secrets, Bruxelles, Racine, 2023. <\/div>\n \n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n
\n
\n \n

Florian Babusiaux herinnert er ons vervolgens aan dat deze legitimiteitscrisis opnieuw werd opgerakeld in de nasleep van de mediatieke \u201caffaire Gladio\u201d zoals die in november 1990 uit Itali\u00eb kwam overgewaaid. Inclusief al dan niet vermeende banden tussen \u2018Stay-behind\u2019 netwerken en politiek ge\u00efnspireerd terrorisme. Eerst volgt een personderzoek naar de \u2018affaire Gladio\u2019 in Franstalig Belgi\u00eb waarin ook offici\u00eble verklaringen worden ge\u00efntegreerd van de toenmalige minister van defensie Guy Co\u00ebme (Hoofdstuk II). De gescheiden sferen vanaf de vroege jaren vijftig, onder controle van respectievelijk de militaire en burgerlijke inlichtingendiensten, kwamen daarin immers al aan bod. In 1991 zou een parlementaire onderzoekscommissie nadien echter evenmin een verband kunnen leggen tussen een van beide sferen en het politiek ge\u00efnspireerd terrorisme of de georganiseerde misdaad. Aangezien de betrokken inlichtingendiensten volgens het rapport van de commissie geweigerd hadden \u201cde communiquer aux magistrats experts l\u2019identit\u00e9 des agents civils\u201d, kon daaromtrent naar eigen zeggen nog niet elke twijfel worden weggenomen. Volgens Florian Babusiaux is er binnen de representatiegeschiedenis dan ook een tweede stroming ontstaan die enthousiast in dit vacu\u00fcm is gedoken. Het gaat om monografie\u00ebn en documentaires die elk hun variatie op het thema van de \u2018strategie van de spanning\u2019 lijken te presenteren of er nolens volens<\/em> bij aanleunen. Het is hier echter vooral van belang dat ze door de jonge historicus allemaal even vakkundig de maat worden genomen (Hoofdstuk III).<\/p>\n

Daaronder ook het doctoraat van de Zwitserse complotdenker Daniele Ganser dat in 2005 door Routledge werd uitgegeven<\/span>. Een werk dat enkele jaren later in het doctoraat van Klaartje Schrijvers als \u2018een hoogtepunt\u2019 in het genre zou worden bejubeld<\/span>.<\/p>\n

In een afzonderlijk hoofdstuk wordt verhaald hoe de mythe van het \u2018Belgische Gladio\u2019 vanaf 2015-2016 uiteindelijk werd gedemystifieerd (Hoofdstuk IV). Eerst en vooral is er nooit sprake geweest van door de NAVO en CIA georkestreerde en geco\u00f6rdineerde \u2018Stay-behind\u2019 netwerken. In landen als Belgi\u00eb, Frankrijk en Nederland ging het initiatief veeleer van de Britse MI6 uit. Indien dat nog nodig moest zijn, dan verwees Herv\u00e9 Hasquin ook de mogelijke betrokkenheid van instructeurs uit het Belgische \u2018Stay-behind\u2019 netwerk in het \u2018Bende-dossier\u2019 definitief naar het rijk der fabelen<\/span>. Afsluitend wordt het concrete en nogal proza\u00efsche functioneren van het Belgische \u2018Stay-behind\u2019 netwerk uit de doeken gedaan op basis van gedeclassificeerde archieven in Evere (Hoofdstuk V).<\/p>\n

In publicaties uit de jaren tachtig, die zich in alle ernst over de zogenaamde \u2018strategie van de spanning\u2019 bogen, werden de complottheorie\u00ebn omtrent \u2018Gladio\u2019 dus eigenlijk al aangekondigd. Sommigen meenden zelfs dat ze die op de Koningskwestie en de moord op Julien Lahaut konden projecteren<\/span>. Een verhoogde links-rechts polarisatie, met wortels in de Koude Oorlog, zou ook nadien nog onbewust doorwerken in een bepaalde historiografie, in plaats van daarentegen een onderdeel te worden van de betrokken problematiek. Hoog tijd om daar in het verlengde van Florian Babusiaux werk van te maken.<\/p>\n<\/div>\n <\/div>\n<\/section>","protected":false},"author":13,"featured_media":2068,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"class_list":["post-2018","article","type-article","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.contemporanea.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/article\/2018","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.contemporanea.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/article"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.contemporanea.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/article"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.contemporanea.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.contemporanea.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/article\/2018\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2126,"href":"https:\/\/www.contemporanea.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/article\/2018\/revisions\/2126"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.contemporanea.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2068"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.contemporanea.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2018"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}